Việt Nam đã chính thức ghi nhận giao dịch carbon đầu tiên trên thị trường trong nước với mức giá 136.000 đồng cho mỗi tấn CO2e, đánh dấu cột mốc quan trọng trong quá trình xây dựng và phát triển thị trường carbon. Đây được xem là bước tiến lớn nhằm hiện thực hóa mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính, hướng tới phát triển bền vững và thực hiện cam kết phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050.
Giao dịch đầu tiên cho thấy thị trường carbon tại Việt Nam đã bắt đầu vận hành thực tế sau thời gian dài chuẩn bị về khung pháp lý, hạ tầng kỹ thuật và cơ chế quản lý. Việc hình thành thị trường này không chỉ giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí phát thải mà còn tạo thêm động lực thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh của nền kinh tế.
Giao dịch đầu tiên diễn ra như thế nào?
Theo thông tin được công bố, mức giá giao dịch đầu tiên là 136.000 đồng/tấn CO2e, tương đương khoảng 5 USD mỗi tấn. Đây là mức giá phản ánh giai đoạn đầu của thị trường carbon Việt Nam khi cơ chế giao dịch mới được triển khai và quy mô còn đang trong thời kỳ thí điểm.
Trong giai đoạn đầu, các doanh nghiệp thuộc nhóm ngành phát thải lớn như nhiệt điện, xi măng và thép sẽ là những đơn vị tham gia chính. Các doanh nghiệp có lượng phát thải vượt hạn ngạch được cấp sẽ phải mua thêm hạn ngạch hoặc tín chỉ carbon từ những đơn vị có lượng phát thải thấp hơn nhằm đáp ứng quy định về môi trường.
Việc giao dịch được thực hiện trên hệ thống được xây dựng dành riêng cho thị trường carbon, bảo đảm tính minh bạch, công khai và thuận lợi trong quá trình trao đổi.
Thị trường carbon mang lại lợi ích gì?
Sự ra đời của thị trường carbon được kỳ vọng sẽ tạo ra nhiều lợi ích cho cả doanh nghiệp lẫn nền kinh tế.
Đối với doanh nghiệp, đây là cơ hội để tối ưu chi phí thông qua việc đầu tư công nghệ giảm phát thải. Những doanh nghiệp kiểm soát tốt lượng khí nhà kính có thể bán phần hạn ngạch dư thừa hoặc tín chỉ carbon để tạo thêm nguồn thu.
Đối với nền kinh tế, thị trường carbon góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng xanh, khuyến khích sử dụng năng lượng sạch, nâng cao năng lực cạnh tranh và thu hút các nguồn vốn đầu tư quốc tế vào các dự án phát triển bền vững.
Bên cạnh đó, cơ chế định giá phát thải còn giúp lượng hóa chi phí môi trường trong hoạt động sản xuất, từ đó tạo động lực để doanh nghiệp đổi mới công nghệ và nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên.
Vì sao mức giá 136.000 đồng/tấn CO2e được quan tâm?
Mức giá giao dịch đầu tiên được xem là cơ sở tham chiếu cho thị trường carbon Việt Nam trong giai đoạn đầu vận hành. So với nhiều hệ thống giao dịch phát thải trên thế giới, mức giá này vẫn còn tương đối thấp. Tuy nhiên, đây là điều đã được dự báo bởi thị trường trong nước đang ở giai đoạn thí điểm và sẽ cần thêm thời gian để hình thành cung – cầu ổn định.
Trong tương lai, khi số lượng doanh nghiệp tham gia tăng lên, quy mô giao dịch mở rộng và Việt Nam từng bước kết nối với thị trường carbon quốc tế, giá tín chỉ carbon có thể sẽ biến động theo cung cầu cũng như các chính sách quản lý phát thải.
Thị trường carbon Việt Nam sẽ phát triển ra sao?
Theo lộ trình của Chính phủ, thị trường carbon Việt Nam sẽ tiếp tục được hoàn thiện trong giai đoạn thí điểm trước khi vận hành đầy đủ trong những năm tới. Song song với việc xây dựng sàn giao dịch, các cơ quan quản lý cũng đang hoàn thiện hệ thống đăng ký, lưu ký và thanh toán nhằm đảm bảo hoạt động giao dịch diễn ra an toàn và minh bạch.
Nhiều chuyên gia nhận định, khi cơ chế giao dịch đi vào ổn định, thị trường carbon sẽ trở thành một công cụ kinh tế quan trọng, hỗ trợ Việt Nam thực hiện các cam kết quốc tế về biến đổi khí hậu, đồng thời giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh các thị trường xuất khẩu ngày càng áp dụng nhiều tiêu chuẩn về phát thải.
Việc ghi nhận giao dịch carbon đầu tiên không chỉ mang ý nghĩa về mặt kinh tế mà còn thể hiện quyết tâm của Việt Nam trong quá trình xây dựng nền kinh tế xanh, phát triển bền vững và hội nhập với xu hướng phát triển toàn cầu.