Chính phủ đã phê duyệt kế hoạch cơ cấu lại vốn nhà nước tại doanh nghiệp giai đoạn 2026–2030, trong đó có 6 doanh nghiệp và ngân hàng thuộc diện sắp xếp, điều chỉnh tỷ lệ sở hữu. Danh sách gồm Vietnam Airlines, Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (VIMC), Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam cùng ba ngân hàng BIDV, Vietcombank và VietinBank.
Theo Quyết định số 2054/QĐ-TTg ngày 27/10/2026 do Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng ký, kế hoạch xác định 21 doanh nghiệp thuộc hai nhóm: 6 đơn vị thực hiện các hình thức cơ cấu lại vốn nhà nước và 15 đơn vị tiếp tục duy trì tỷ lệ sở hữu hiện tại. Việc triển khai được thực hiện theo quy định pháp luật, với thời hạn hoàn thành đối với nhóm cơ cấu lại là năm 2030.
Vietnam Airlines dự kiến tăng tỷ lệ sở hữu nhà nước
Trong nhóm doanh nghiệp thuộc phạm vi quản lý của Bộ Tài chính, Vietnam Airlines (mã chứng khoán HVN), VIMC và Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam (mã GVR) có phương án điều chỉnh tỷ lệ vốn nhà nước theo những hướng khác nhau.
Tại Vietnam Airlines, tỷ lệ sở hữu nhà nước hiện ở mức 39,29%. Theo kế hoạch, tỷ lệ này dự kiến tăng lên 86,42% vào năm 2030. Đây là mức điều chỉnh đáng chú ý, cho thấy định hướng tăng tỷ lệ vốn nhà nước tại hãng hàng không quốc gia trong giai đoạn tới.
Ngược lại, tỷ lệ sở hữu nhà nước tại VIMC dự kiến giảm từ 99,469% xuống 65%. Đối với Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam, tỷ lệ vốn nhà nước được định hướng giảm từ 96,77% xuống 75% vào năm 2030.
Như vậy, kế hoạch cơ cấu lại không áp dụng một phương án chung cho tất cả doanh nghiệp. Tùy từng đơn vị, Nhà nước có thể tăng hoặc giảm tỷ lệ nắm giữ nhằm thực hiện định hướng quản lý vốn theo kế hoạch được phê duyệt.
Ba ngân hàng lớn nằm trong danh sách cơ cấu vốn
Bên cạnh nhóm doanh nghiệp hàng không, hàng hải và cao su, kế hoạch còn bao gồm ba ngân hàng thương mại là Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV, mã BID), Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank, mã VCB) và Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam (VietinBank, mã CTG).
Đối với BIDV, tỷ lệ sở hữu nhà nước hiện là 76,73%. Tại Vietcombank, tỷ lệ tương ứng đạt 74,80%. Theo kế hoạch, Nhà nước phải duy trì tỷ lệ sở hữu tối thiểu 65% tại cả hai ngân hàng. Điều này cho phép tỷ lệ nắm giữ có thể giảm so với hiện tại, nhưng không thấp hơn ngưỡng quy định.
Trong khi đó, tỷ lệ sở hữu nhà nước tại VietinBank hiện ở mức 64,46% và dự kiến tăng lên 65% sau khi cơ cấu lại.
Cả ba ngân hàng đều có thời hạn hoàn thành kế hoạch vào năm 2030. Tuy nhiên, thời điểm và phương thức thực hiện cụ thể sẽ được xác định theo phương án triển khai, bảo đảm tuân thủ các quy định hiện hành.
Việc điều chỉnh tỷ lệ vốn nhà nước tại các ngân hàng lớn là nội dung đáng chú ý đối với thị trường tài chính và nhà đầu tư chứng khoán. Dù vậy, kế hoạch cơ cấu vốn không đồng nghĩa với việc các ngân hàng bắt buộc phải giảm tỷ lệ sở hữu về đúng một mức cố định trong mọi trường hợp.
15 doanh nghiệp tiếp tục giữ nguyên tỷ lệ vốn nhà nước
Ngoài 6 doanh nghiệp thuộc diện cơ cấu lại, 15 doanh nghiệp còn lại trong danh mục sẽ tiếp tục duy trì tỷ lệ vốn nhà nước đang nắm giữ trong giai đoạn 2026 – 2030.
Nhóm này bao gồm nhiều tập đoàn, tổng công ty lớn như Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng Quốc gia Việt Nam (PVN), Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Tập đoàn Công nghiệp Than – Khoáng sản Việt Nam (TKV), Tập đoàn Hóa chất Việt Nam (Vinachem) và Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước (SCIC).
Nhà nước tiếp tục nắm giữ 100% vốn tại nhiều đơn vị thuộc nhóm này, trong đó có PVN, EVN, TKV, Vinachem và SCIC. Các doanh nghiệp còn lại duy trì tỷ lệ sở hữu theo phương án đã được phê duyệt.
Việc phân chia thành hai nhóm giúp xác định rõ doanh nghiệp nào tiếp tục duy trì cơ cấu vốn hiện tại và doanh nghiệp nào cần thực hiện các bước sắp xếp, điều chỉnh trong thời gian tới.
Trách nhiệm triển khai kế hoạch cơ cấu lại vốn
Theo Quyết định số 2054/QĐ-TTg, Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam được giao tổ chức thực hiện kế hoạch đối với các doanh nghiệp thuộc phạm vi quản lý. Hai cơ quan có trách nhiệm lựa chọn thời điểm, hình thức cơ cấu lại phù hợp, bảo đảm tuân thủ quy định pháp luật và hoàn thành đúng thời hạn.
Trường hợp không đáp ứng khung tỷ lệ sở hữu theo yêu cầu hoặc không thể hoàn thành kế hoạch trong giai đoạn 2026–2030, nguyên nhân và trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan phải được làm rõ, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, xử lý theo quy định.
Các đơn vị liên quan cũng phải gửi báo cáo tình hình thực hiện trước ngày 31/1 hằng năm về Bộ Tài chính để theo dõi và tổng hợp. Nếu cần điều chỉnh kế hoạch đã được phê duyệt, Bộ Tài chính sẽ tổng hợp đề xuất từ cơ quan đại diện chủ sở hữu và báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định.
Kế hoạch cơ cấu lại vốn nhà nước giai đoạn 2026–2030 là cơ sở để triển khai việc sắp xếp nguồn vốn tại các doanh nghiệp được xác định. Đối với nhà đầu tư, việc theo dõi tiến độ thực hiện, tỷ lệ sở hữu sau điều chỉnh và các thông tin công bố chính thức sẽ giúp đánh giá đầy đủ hơn những thay đổi có thể ảnh hưởng đến hoạt động của từng doanh nghiệp và diễn biến thị trường chứng khoán.